OK

  سرگیجه و درمان آن، ارتباط گوش و تعادل حرکتی

گوش ما برای ما دو حس حیاتی اما متفاوت ایجاد می کند که عبارتند از شنوایی و حس تعادل حرکتی .گوش های ما در احساس تعادل شرکت می کنند.در این حالت بدن به صورت ناآگاهانه در فضا جهت یابی می کند وبدون اینکه به زمین بیفتد ،سربالا می ایستد و حرکت می کند.ساختار گوش داخلی که در ارتباط با تعادل است دو وظیفه دارد :آآگاهی از جهت سر (موقعیت و جهت سر دز فضا)و تشخیص گردش جهت حرکت سر در همه جهات. مغز اطلاعات گوش و اطلاعات مربوط به حس گرهای وضعیتی عضلات ،تاندون ها و مفاصل و اطلاعات بینایی چشم ها را ترکیب می کند .این اطلاعات ما را بر روی هم قادر می سازند بدون اینکه تعادلمان را از دست بدهیم در جهات مختلف حرکت کنیم.ساختاری در گوش درونی به نام وستیبولار نامیده می شود با شناسایی موقعیت و حرکت سر در تعادل شرکت می کند.دستگاه وستیبولار از سه مجرای نیم دایره و دو دهلیز بنام وستیبول تشکیل شده است. حرکت سر به وسیله ساختاری پرزدار به نام کریستا و ماکول (که در درون وستیبول واقع شده است)شناسایی می شود.

pasargad clinic

حرکت چرخشی سر و تعادل در گوش

حرکت چرخشی سر به وسیله کریستای موجود در نیم دایره که پر از مایع است شناسایی می شود.سه مجرای نیم دایره عمود بر یکدیگر قرار گرفته اند به صورتی که حرکت سر در هر جهت توسط حداقل یکی از مجاری تشخیص داده می شود.


حرکت خطی و وضعیت استاتیک

دو ماکولای درون وستیبول گوش داخلی حرکت خطی (به عنوان مثال وقتی با ماشین حرکت می کنیم و یا از یک آسانسور استفاده می کنیم)و جهت سر نسبت به جاذبه را احساس می کنیم.شناسایی موقعیت سر نسبت به جاذبه به ما کمک می کندتا به عنوان مثال پیوسته بدانیم در هنگام فرو رفتن در زیرآب کدام بخش سمت بالا می باشد.

pasargad clinic

سرگیجه

افراد مبتلا به سرگیجه احساس می کنند آن ها یا محیط اطرافشان در حال حرکت است .این احساس کاذب ممکن است اغلب به همراه احساس دوران باشدو ممکن است به همراه آن تهوع و در بعضی مواقع استفراغ هم باشد. سرگیجه ناشی از نوعی آشفتگی است که موجب تاثیر بر اندام های تعادلی در گوش داخلی شود،تاثیر بر عصبی که تحریکات گوش داخلی را به مغز می بردویا تاثیر بر نواحی مرتبط با تعادل در مغز می گردد. سرگیجه به ندرت می تواند علامت یک بیماری زمینه ای شدید باشد که نیاز به درمان اورژانس دارد.سرگیجه اغلب ناگهانی بروز می کند و از چند دقیقه تا چند روز به طول می انجامد و یا می تواند به صورت دائمی باشد.در مواردی ممکن است مانع از راه رفتن و حتی ایستادن شود.در بسیاری از موارد خود به خود از بین می رود و یا می توان با درمان بیماری زمینه ای آن را از بین برد.


علل سرگیجه

1-آرتریت گردن:
این مدل سرگیجه عمدتا در افراد مسن ایجاد می شود.و در زمانی که سر می گردد یا خم می شود فرد دچار سرگیجه می شود زیرا عروق خونی بخش هایی از مغز که مرتبط با تعادل هستند تحت فشار قرار می گیرند.
2-عفونت دستگاه وستیبولار:
عفونت معمولا به صورت ویروسی دستگاه تنفسی آغاز می شود(مانند سرماخوردگی و آنفولانزا و با احتمال کم تر عفونت باکتریایی گوش میانی)این نوع سرگیجه ناگهانی شروع می شود و یک تا دو هفته طول می کشد.
3-مینیر گوش
سرگیجه گاهی عود کننده و همراه با کری و ایجاد صدا در گوش ممکن است به خاطر نوعی بیماری به نام مینیر (Meniere s disease)باشد.
4-سایر موارد
سرگیجه ممکن است در اثر اثرات جانبی آنتی بیوتیک ها، مصرف زیاد الکل ،مسمومیت غذایی و یا سکته قلبی نیز به وجود بیاید.در بعضی موارد سرگیجه به علت آهکی شدن مواد گوش میانی صورت می پذیرد که یکی دوهفته ادامه پیدا می کند.و در زمانی که سر حرکت می کند بروز می کند.در موارد نادر تر علت ایجاد سرگیجه وجود تومور هایی در اعصاب ارتباط دهنده گوش و مغز است.و بیماری هایی مانند مولتیپل اسکلروزیس (بیماری ام اس)،سکته مغزی و آسیب به سر و مشکلات بینایی و صحبت کردن یا ضعف اندام ها را نیز دارد.


  برای سرگیجه چه کاری می تونم انجام دهم؟

برای کاهش سرگیجه آرام بخوابید و از حرکت ناگهانی اجتناب کنید .در صورت استفراغ باید هر 10 دقیقه مقداری آب بنوشید تا از بی آبی بدن جلوگری شود.در صورتی که سرگیجه بیش از چند دقیقه ادامه یافت یا مجددا آغاز شد باید به پزشک مراجعه شود.در صورتی که سرگیجه در اثر عفونت و استفاده از آنتی بیوتیک ها باشد ممکن است برای فرد داروی دیگری تجویز شود.


  سرگیجه و علائم کلی بیماری آن

بیمار مبتلا، سرگیجه چرخشی شدیدی را با تغییر موقعیت سر و بدن تجربه می کند. شایعترین زمان بروز این نشانه ها وقتی است که بیمار در رختخواب غلت میزند یا در هنگام رفتن به رختخواب و دراز کشیدن و ایجاد وضعیت وضعیت خوابیده به پشت است.


: درمانهای غیر جراحی در سرگیجه

قبل از این به بیماران توصیه می شود که از وضعیتی که باعث سرگیجه می شود پرهیزکنند و تا رفع خودبخودی علایم صبرکنند. ولی چون بیماری عود کننده است و بهبود کامل بیماری ممکن است حتی سالها بطول بکشد ، لذا درمان قطعی منطقی است . ثابت شده که در درمان بیماری ، داروها موثر نیستند و فقط علایم همراه بیماری مثل تهوع و استفراغ را مهار می کند. از اقدامات قدیمی درمانی برای این بیماران ورزش بود.

مانور درمان

در سال ۱۹۹۸ توسط آقای سمونت معرفی شد ، مانور درمانی Liberatory این مانور بر اساس تئوری رسوبات کوپولا است. بر اساس این تئوری اگر حرکات شدید بدنی برای بیمار انجام دهیم رسوبات از کوپولا جدا میشوند.


روش مانور

در ابتدا بیمار در حالت نشسته است و سر بیمار بدور از گوش مبتلا چرخانده شده، سپس ناگهانی به یک پهلو خوابانده می شود، بطوری که به سمت گوش مبتلا باشد ( به پهلوی گوش مبتلا خوابانده شود )‌ در این حالت سر بیمار بطرف بالاست و خلاف گوش مبتلاست . اما بدن بیمار بطرف گوش غیر مبتلا خوابیده است. در این وضعیت چهار دقیقه نگهداشته شده ، سپس ناگهانی به پهلوی طرف مقابل خوابانده می شود مجدداً چهار دقیقه صبر کرده و سپس بیمار به آرامی به وضعیت نشسته عادی آورده می شود


روش انجام مانور

ابتدا بیمار در وضعیت نشسته در روی تخت باشد. بطوریکه اگربه وضعیت خوابیده آورده شود،‌ سر بیمار از لبه تخت فراتر رود. در شروع مانور ، ابتدا سر بیمار بطرف گوش مبتلا ( بر اساس شرح حال گوش مبتلا مشخص می شود ) ۴۵ درجه چرخانده شده و سپس بیمار به وضعیت خوابیده به پشت برده می شود. نیستاگموس واضح پس از تاخیر چند ثانیه ای رخ خواهد داد. پس مرحله اول مانور دقیقا مثل مانور تشخیصی Dix-Hallpike است. در این حالت بیمار ۲ دقیقه نگهداشته شده و سپس سر بیمار ۹۰ درجه بطرف گوش غیر مبتلا چرخانده شده ( در طی مانور سر بایستی از لبه تخت فراتر و ۳۰ درجه آویزان باشد. اما کاملا توسط معاینه گر تحت کنترل و نگهداشته شود). اگر سرگیجه رخ نداد ۹۰ درجه دیگر چرخانده تا سر کاملاً بطرف گوش غیر مبتلا چرخانده شود. سپس از بیمار خواسته می شود که به پهلوی همانطرف (گوش غیر مبتلا ) بچرخد. این وضعیت نیز ۲ دقیقه حفظ شده و سپس در حالیکه سر بیمار ۴۵ درجه بطرف گوش غیر مبتلاست، به وضعیت نهایی که حالت نشسته است آورده می شود. اگر مانور موفقیت آمیز باشد در برگرداندن بیمار به وضعیت نشسته نیستاگموس رخ نخواهد داد، ‌زیرا رسوب ها بدرون اوتریکل رفته اند . عده ای پس از مانور توصیه به حفظ وضعیت نیمه نشسته به مدت ۲۴ تا ۴۸ ساعت میکنند ولی در سایر بررسیها لزومی به استراحت و محدودیت وضعیتی پس از مانور دیده نشده است

pasargad clinic